Η Μπριτ Μαρί ήταν εδώ-Frederick Backman-Εκδόσεις Κέδρος (review)

Τα χωριά είναι σαν τους ανθρώπους. Αν δεν κάνεις πολλές ερωτήσεις και δεν μετακινήσεις βαριά έπιπλα, δεν βλέπεις τις χειρότερες πλευρές τους.

Η Μπριτ-Μαρί δεν αντέχει την ακαταστασία – ακόμη και ένα συρτάρι με ανακατεμένα μαχαιροπίρουνα μπορεί να την αποσυντονίσει εντελώς. Επίσης ξυπνάει κάθε μέρα την ίδια ώρα και τρώει το φαγητό της ακριβώς όταν πρέπει, γιατί έτσι κάνουν όλοι οι πολιτισμένοι άνθρωποι.

Δεν είναι επιθετική – κάθε άλλο. Απλώς μερικές φορές οι άνθρωποι παρερμηνεύουν τις καλοπροαίρετες παρατηρήσεις της και τις θεωρούν κακόβουλη κριτική.

Στα εξήντα τρία της όμως η Μπριτ-Μαρί νιώθει πως έχει υποστεί αρκετά. Αποφασίζει ύστερα από σαράντα χρόνια να διαλύσει τον γάμο της, να παρατήσει το σπιτικό της και να βρει δουλειά στο μοναδικό μέρος όπου μπορεί: στο Μποργ, ένα κατεστραμμένο από την οικονομική κρίση και σχεδόν ερειπωμένο χωριό. Η Μπριτ-Μαρί, που σιχαίνεται το ποδόσφαιρο, γίνεται προπονήτρια μιας ομάδας εφήβων που δεν έχει καμία ελπίδα. Εκείνη, που σιχαίνεται τους θορύβους και τη βρωμιά, ζει πλέον σε έναν χώρο γεμάτο φωνακλάδικα παιδιά, πατάει σε λασπωμένα πατώματα και συγκατοικεί (κυριολεκτικά) με έναν αρουραίο.

Και όμως σ’ αυτό το αφιλόξενο περιβάλλον η Μπριτ-Μαρί νιώθει πως γίνεται κάθε μέρα και πιο χρήσιμη στους γύρω της. Της συμβαίνει μάλιστα και κάτι ακόμη πιο απρόσμενο: τη φλερτάρει ένας φιλικός και ευπαρουσίαστος αστυνομικός!

Είναι η πρώτη φορά που διαβάζω Fredrick Backman. Όταν το ξεκίνησα η αλήθεια είναι ότι με ξένισε λίγο ο τρόπος γραφής του. Έχει ένα μοναδικό τρόπο να σου δημιουργεί συναισθήματα και  το σουρεαλιστικό του χιούμορ είναι παντού εμφανές. Ακόμα και σε στιγμές βαθιάς συναισθηματικής έντασης.

Η Μπριτ-Μαρί δεν αντέχει την ακαταστασία, είναι σχολαστικά οργανωμένη και αγαπάει τις λίστες της. Όλα τα κάνει βάσει των λιστών της. Τα πάντα τα θέλει στην εντέλεια. Τα μαχαιροπήρουνα και τα κουτάλια πρέπει να είναι στη θέση τους, τα φλυτζάνια πρέπει να έχουν από κάτω τους σουβέρ, πρέπει να αγοράζεις πάντα τοις μετρητοίς, δεν πρέπει να πίνεις, να οδηγείς μέσα στη νύχτα, πρέπει να  καθαρίζεις τα τζάμια σου με Φαξίν, και τόσα άλλα πρέπει που κάνουν τη ζωή της άδεια από συναισθήματα. Για το λόγο αυτό, πολλοί  θα τη χαρακτηρίσουν κακόβουλη και επικριτική. Δεν είναι όμως σε καμία περίπτωση. H γνώμη της όμως για όλα αυτά είναι, ότι έτσι όμως πρέπει να φέρονται οι πολιτισμένοι άνθρωποι.  Και πάνω από όλα, η Μπριτ Μαρί σιχαίνεται το ποδόσφαιρο.

Η Μπρίτ Μαρί στα 63 της δυαλύει το γάμο της με τον άντρα της Κέντ, ο οποίος την  απάτησε, και τον παρατάει, αφού έχει  ζήσει όμως  τόσα χρόνια στη σκιά του. Ζούσε μέσα από τη ζωή του. Για ένα περίεργο λόγο βέβαια για εμάς τους »συνηθισμένους» ανθρώπους  δεν έχει καθόλου θυμό μέσα της για εκείνον. Απλά φεύγει. Φεύγει και αφήνει πίσω  τα θέλω του, τις ανάγκες του τις οποίες είχε κάνει και  δικές της, τα παιδιά του τα οποία μεγάλωσε. ΌΛΑ μα όλα τα δικά του. Και αποφασίζει να ξεκινήσει κάτι καινούργιο στη ζωή της. Να αλλάξει πορεία.

Οι χειμώνες ήταν πάντα ότι χειρότερο και για τα φυτά του μπαλκονιού και για τη Μπριτ Μαρί. Η Μπριτ Μαρί πολεμάει τη σιωπή ώστε να αντέξει να ζήσει, γιατί όταν επικρατεί σιωπή δεν ξέρεις αν υπάρχει κάποιος που ξέρει πως υπάρχεις και ο χειμώνας είναι η σιωπηλή εποχή του χρόνου επειδή το κρύο απομονώνει τους ανθρώπους. Και κάνει το κόσμο άηχο.

Έτσι αναζητώντας δουλειά, καταλήγει στο Μποργ.  Η Κοινωνική Υπηρεσία την έστειλε εκεί για 3 βδομάδες. Ήταν η μόνη δουλειά που μπορούσε να της βρει,με βάσει την ηλικία της, την ανύπαρκτη προυπηρεσία της και την έλλειψη κάποιου πτυχίου. Ναι. Καταλήγει στο Μπόργ. Ένα κατεστραμμένο από την οικονομική κρίση και σχεδόν ερειπωμένο χωριό. Ένα χωριό που  βρίσκεται κοντά σε έναν αυτοκινητόδρομο. Και αυτό είναι  το καλύτερο κοπλιμέντο που μπορείς να κάνεις για το χωριό αυτό. Τίποτα δεν λειτουργεί σωστά σε αυτό το ξεχασμένο και από τον ίδιο το θεό τόπο. Ή αν λειτουργεί κάτι, σίγουρα είναι λίγο από… ή σύμπτυξη πραγμάτων.  Πολλοί  κάτοικοι έχουν φύγει για αυτό και παντού βλέπεις πινακίδες ΠΩΛΕΙΤΑΙ ή θέλουν να φύγουν και να ξεφύγουν. Ή μήπως όχι;

Η Μπρίτ Μαρί που σιχαίνεται το ποδόσφαιρο και δεν έχει ιδέα τι είναι  αναλαμβάνει να προπονήσει  μια ομάδα φωνακλάδικων εφήβων, την ποδοσφαιρική ομάδα του Μπόργ που δεν έχει καμία ελπίδα διότι  ο μόνος τρόπος να βάλουν γκολ είναι να μη στοχεύουν το τέρμα.Εκείνη, που σιχαίνεται τους θορύβους και τη βρωμιά, ζει πλέον σε έναν χώρο γεμάτο φωνακλάδικα παιδιά, πατάει σε λασπωμένα πατώματα και συγκατοικεί (κυριολεκτικά) με έναν αρουραίο  Αλλά δεν το βάζει κάτω. Ξεκινάει κάνοντας αυτό που ξέρει καλά. Γράφει στη λίστα της . Γιατί αν κάτι μπει στη λίστα της πρέπει να το κάνει.

Σε αυτό το ταξίδι  θα σταθούν στο πλευρό της άνθρωποι πολλοί. Κάποιοι συνηθισμένοι κάποιοι διαφορετικοί. Κάποιοι» νομοταγείς» και κάποιο άλλοι »όχι και τόσο». Κάποιοι αγαπητοί ,κάποιοι άλλοι λιγότερο . Όλοι όμως μαζί . Δεν υπάρχουν επιλογές. Αν θυμώσεις με κάποιον , ποιος θα μείνει στο τέλος να μιλάς;  Ή μήπως δεν είναι μόνο αυτό;

Ο συγγραφέας με ένα μοναδικό τρόπο  ξεγυμνώνει τη σύγχρονη κοινωνία και τον δήθεν πολιτισμό της, τη δήθεν κουλτούρα της, αποκαλύπτοντας πόση μοναξιά, πόσες άδειες ψυχές και ζωές κρύβονται καλά, πίσω από τις μάσκες  που φορούν οι σωστοί, οι  τυπικοί σε όλα, οι εκλεπτυσμένοι. Αποτυπώνει με ένα μοναδικό του τρόπο  ιδιαίτερη  ιστορία ενός απλού κατά τα άλλα ανθρώπου όπως είναι η Μπριτ Μαρί   μεταδίδοντας μας   μηνύματα ανθρωπιάς και αισιοδοξίας.

Θα πάνε στους αγώνες Κυπέλλου. Θέλουν να μάθουν τι θα συμβεί. Πάει καιρός από τότε που κάποιος στο Μπόργ ήθελε να μάθει τι θα συμβεί.

Ο Φρέντρικ Μπάκμαν,  παραστατικός και εκφραστικός με απλή και κατανοητή γραφή, χωρίς μεγάλα λόγια και ακατανόητες εκφράσεις, μας περνάει εξαιρετικά μηνύματα. Μιλάει για τις δεύτερες ευκαιρίες που πρέπει να δίνουμε στους άλλους όταν όλα μοιάζουν να είναι  τελειωμένα και χωρίς ουσία. Αλλά και στους ίδιους μας τους εαυτούς. Ευκαιρίες που αλλάζουν ζωές ολόκληρες. Φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά και τους κάνουν να γεμίζουν συναισθήματα. Όλα τα συναισθήματα. Αγάπη, χαρά, στεναχώρια, θλίψη γιατί και αυτή μέσα στη ζωή είναι, πάθος για ζωή. Η Μπρίτ Μαρί και μέσα από εκείνη και εμείς οι αναγνώστες αρχίζει για πρώτη φορά στη ζωή της και νιώθει. Και αυτό τη κάνει ζωντανή. Μέσα από αυτή, βλέπουμε τη απύθμενη γυναικεία ψυχολογία η οποία δεν έχει ούτε σαφή όρια αλλά ούτε και συγκεκριμένη πορεία. Είναι αψυχολόγητη. Μαζί με τη Κάποια, τον Σβεν  τη Μπάνκ, το Σάμι, τη Βέγκα Το Πειρατή και τόσους άλλους νέους φίλους θα φτιαχτεί ένα εξαιρετικού κάλλους πάζλ .

<<Θέλουμε να ξέρεις Μπριτ Μαρί, ότι υπάρχει και ένα άλλο Μπόργ εκτός από αυτό που κάποιοι γέροι κάθονται σε μια πιτσαρία και πίνουν όλη μέρα.Υπάρχουμε και εμείς. Εμείς που δεν το βάζουμε κάτω.>>

Μέσα από το μυθιστόρημα αυτό, βιώνουμε και κάτι άλλο  μαγικό και δυνατό. Γινόμαστε για λίγο παιδιά και νιώθουμε την ασυγκράτητη ορμή που είχαμε στα νιάτα μας. Τότε που αψηφούσαμε το κίνδυνο, την κριτική των άλλων, την απαγόρευση, τα πρέπει.Το μόνο που μας ένοιαζε ήταν να κάνουμε αυτό που θα μας έκανε να νιώσουμε χαρά. Με όποιο κόστος. Αυτό εγώ προσωπικά το ένιωσα μέσα από το βιβλίο αυτό.

<<Μερικές στιγμές. Ένας άνθρωπος, ένας οποιοσδήποτε άνθρωπος, έχει ελάχιστες ευκαιρίες να ζήσει έστω και μια από αυτές. Να παρατήσει το χρόνο και να αφεθεί να πέσει. Να αγαπήσει ασυλλόγιστα κάτι. Να εκραγεί από πάθος.ίσως αυτό συμβαίνει μερικές φορές όταν είμαστε παιδιά, σε όσους από εμάς έχουν επιτρέψει να είναι παιδιά. Ύστερα όμως πόσες ανάσες παίρνουμε έξω από τον εαυτό μας; Πόσα αργά συναισθήματα μας κάνουν να πανηγυρίζουμε χωρίς ντροπή; Πόσες ευκαιρίες έχουμε να ευλογηθούμε με απώλεια μνήμης ;>>

Ο συγγραφέας έχει ένα μοναδικό τρόπο να σε εμψυχώνει. Εκεί που μελαγχολείς και στεναχωριέσαι, εκεί με τον αστείο τρόπο που παρουσιάζει κάποια θέματα, σε γεμίζει ελπίδα. Γιατί ουσιαστικά η ελπίδα είναι αυτή που πρέπει να έχουμε πάντα στη ζωή μας σαν οδηγό. Η ελπίδα μαζί με τις σχέσεις, είτε αυτές ανάγονται μέσα στην οικογένεια -θεσμό  τον οποίο ο συγγραφέας μέσα από το μυθιστόρημα του  τον απογειώνει ως κάτι ιερό, το οποίο βεβαίως και είναι, είτε ερωτικές χωρίς να είναι το άλφα και το ωμέγα.Η ελπίδα μαζί με  τις φιλίες που μπορεί να μην είναι από τα παιδικά μας χρόνια, αλλά μπορεί να εξελιχθούν σε κάτι μαγικό εκεί που δεν το περιμένεις. Φίλους τους οποίους τους δέχεσαι ακριβώς όπως είναι, γιατί πάντα κάτι σου προσφέρουν και κάτι προσφέριες και εσύ.  Η ελπίδα για τα όνειρα, που δεν πρέπει ποτέ να εγκαταλείπουμε. Ακόμα και αν φεύγουμε από μια »άρρωστη» κατάσταση, αυτό δεν σημαίνει ότι τρεπόμαστε σε άτακτη φυγή από τα προβλήματα. ΟΧΙ. Απλά έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε τη πορεία της ζωής μας και ανακαλύψουμε αυτό ακριβώς που μας λείπει, προκειμένου να φτάσουμε ένα βήμα πιο κοντά στην ευτυχία και στη χαρά. Ίσως κάποιες φορές ρισκάρουμε την αξιοπρέπεια μας αλλά ποια η σημασία; Όταν μπορείς να πέφτεις, μπορείς και να σηκωθείς. Έτσι δεν γίνεται και στο ποδόσφαιρο; Γι’ αυτό είναι και τόσο σημαντικό. Γιατί έτσι μόνο ωριμάζεις ως άνθρωπος.

Ζητάς πολλά όταν ζητάς από κάποιον να είναι άνθρωπος; Νομίζω πως αξίζει το κόπο να το ρισκάρουμε…. γιατί αν υποστηρίζεις τη Λίβερπουλ, σίγουρα μπορείς να γυρίσεις το παιχνίδι………..


Το βιβλίο του Fredrik Backman «Η Μπριτ Μαρί ήταν εδώ» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s