Προς την ελευθερία-Ελευθερία Χαλόφτη-Εκδόσεις Πνοή (review)

Όλα αυτά που νομίζω ότι έχω αλλά ποτέ δεν έχω, ξεκινούν με μια ιδέα που θα μπει στο μυαλό μου. Η ιδέα θα γίνει εμμονή και η εμμονή άγχος που δεν μπορώ να το διαχειριστώ. Τότε αρχίζει ένα τρελό αλισβερίσι, ανάμεσα στη πραγματικότητα του μυαλού μου και στην «αληθινή» πραγματικότητα. Νικάει η πρώτη με διαφορά. Καπνίζω αρειμανίως, τρώω σαν βουλιμική, κάνω όλη μέρα βόλτες με το αμάξι, δεν μπορώ να σταθώ πουθενά, με δυσκολία κοιμάμαι, με δυσκολία ξυπνάω. Δεν μπορώ να συγκεντρωθώ, έχω νεύρα, κλαίω, φωνάζω. Μέχρι να πάω σε ένα γιατρό και να μου πει ότι δεν έχω τίποτα. Τότε γυρνάω στο σπίτι ήρεμη και για λίγο καιρό ζω και εγώ σαν άνθρωπος. Μετά ξανάρχεται μια ιδέα στο μυαλό μου και πάλι από την αρχή.

Όπου να ‘ναι θα γεννηθείς σε μια σκοτεινή γωνιά του μυαλού μου. Πατέρας σου θα είναι ο φόβος και μάνα σου η ενοχή. Με το που θα ‘ρθεις, η ζωή μου θα γίνει αβίωτη κι ένα μονάχα συναίσθημα θα κυριαρχήσει μέσα μου: η απελπισία. Ήδη ακούω τη φωνή σου -φωνή διαβόλου από την καιόμενη κόλαση- μυρίζω τη φοβερή σου ανάσα -μπόχα από τα εκατομμύρια ανθρώπων που ‘χεις καταπιεί ανά τους αιώνες- βλέπω το περίγραμμά σου- σκιά θηρίου που ετοιμάζεται να συντρίψει όποιον βρει στο πέρασμά του. Δεν με ξεγελάς. Όπου να ναι έρχεσαι, και τότε… αλίμονό μου».
Η Ελευθερία Φωτεινάκου τα είχε όλα: σπίτι, οικογένεια και… υπερπροστασία. Είχε και αγάπη, με την προϋπόθεση να κάνει πάντα αυτό που θέλουν οι γονείς της. Η αυταρχική μητέρα και ο αδιάφορος, αγχώδης πατέρας την οδηγούν στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Ασφυκτιώντας μέσα στο νοσηρό περιβάλλον της οικογένειάς της, αποφασίζει να ξεφύγει. Προσπαθεί να ενηλικιωθεί, να χαράξει καινούριους δρόμους και να σπάσει τα συναισθηματικά δεσμά της.
Η Ελευθερία Φωτεινάκου κυνηγάει με πάθος την ελευθερία, θα καταφέρει να την πιάσει;

Ένα βιβλίο φυλαχτό. Ένα βιβλίο ύμνος. Ένα βιβλίο στήριγμα για όλους… γι’ αυτούς που χρόνια παλεύουν με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και όλα τα παράγωγα της, γι΄αυτούς που βρίσκονται δίπλα σε όσους το βιώνουν αλλά κι για αυτούς που δεν γνωρίζουν ή κάνουν πως δεν γνωρίζουν τι είναι και τι επιπτώσεις έχει στη ζωή μας. Προσωπικά ένα μεγάλο ευχαριστώ σε αυτή τη θαυμάσια συγγραφέα που τόλμησε να αγγίξει τόσο ανθρώπινα αλλά στοχευμένα ένα θέμα ταμπού.

Η Ελευθερία είναι ένας άνθρωπος που ζει με ένα  πατέρα γεμάτο άγχος, μια μητέρα που τα θέλει όλα τέλεια και επιβάλλει πάντα τη γνώμη της  και μια αδερφή αδελφή  που δεν  εκφράζει τα συναισθήματα της και τα θέλω της. Οι καθημερινές  συμβουλές και απαγορεύσεις, βάζουν το λιθαράκι ώστε η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή να της χτυπήσει  τη πόρτα και η Ελευθερία να της ανοίξει και να την αφήσει να περάσει. Η Ελευθερία από μικρό παιδί, έχει σαν σκοπό να είναι »καλό παιδί» ώστε να ευχαριστεί τους γονείς της, μεγαλώνει νιώθοντας κατωτερότητα και ενοχές για όλα. Από το εαυτό τον ίδιο μέχρι  τις επιλογές στο ερωτικό τομέα. Πάντα κάνει κάτι όχι γιατί το θέλει πραγματικά αλλά για να αποδείξει στους άλλους κάτι  το οποίο δεν είναι.

Σαν βασικό θέμα, το οποίο βλέπουμε να είναι η αφετηρία όλων όσων μας ακολουθούν στην ενήλικη ζωή μας είναι η οικογένεια και πως αυτή διαμορφώνει το χαρακτήρα μας ως άτομα. Ο άνθρωπος αρχίζει να αναπτύσσεται ψυχοσωματικά, γνωστικά και πνευματικά μέσα στα πλαίσια της οικογένειας. Αυτό είναι γνωστό σε όλους. Αυτό στο οποίο δεν δίνουμε τη πρέπουσα σημασία, είναι το πόσο σημαντικό θέμα είναι να μπορεί η οικογένεια να διαχειριστεί αυτό που καλείται να κάνει. Τη διαμόρφωση χαρακτήρων των παιδιών. Οι επιδράσεις που ασκεί η οικογένεια στο παιδί είναι μεγάλες και επηρεάζουν τη διαμόρφωση της προσωπικότητας. Λάθος χειρισμός και το αποτέλεσμα θα είναι άκρως επικίνδυνο για  μετέπειτα ζωή του. Το βλέπει και η ίδια ότι αυτή η πορεία μόνο καταστροφική είναι για τη ζωή της και δεν μπορεί να συνεχίσει έτσι. Προσπαθεί λοιπόν να αλλάξει τα πάντα και να «σωθεί» αναγνωρίζοντας αφενός ότι έχει πρόβλημα και αφετέρου πηγαίνοντας σε ψυχολόγο.

Οι προβληματισμοί που μας δημιουργούνται είναι αυτό που ήθελε κατά τη γνώμη μου να πετύχει η συγγραφέας. Δεν υπάρχει περίπτωση μετά την ανάγνωση του να μη θέσεις το ερώτημα στον εαυτό σου, ως άνθρωπος που έχει υπάρξει παιδί, που είναι γονιός ή που έχει επαφή με παιδιά, αν οι γονείς κάνουν με το σωστό τρόπο τη διαπαιδαγώγηση και την ανατροφή του παιδιού. Πολλές φορές, σκεφτόμαστε ότι τα λάθη, μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά. Όχι ίσως με την ίδια ένταση αλλά σίγουρα οι συμπεριφορές των προγόνων αφήνουν σημάδια στο χαρακτήρα της επόμενης γενιάς ,που καλείται να παίξει το ρόλο του γονιού. Κάποιες φορές η υπερβολική προστασία που δίνουμε στα παιδιά , κλείνοντας τα σε μια γυάλα για να τα προστατέψουμε από τα «μικρόβια» της κοινωνίας, έχει αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που θα θέλαμε. Η συγγραφέας πετυχαίνει ο ένας προβληματισμός μας ως αναγνώστες να τροφοδοτεί  αυτόματα τον επόμενο. Μας κάνει να σκεφτόμαστε σε συνδυασμό με τη αναγνωστική απόλαυση που μας παρέχει απλόχερα με αυτό το βιβλίο.

Μέσα στις σελίδες του εξαιρετικού μυθιστορήματος της και τη βασική της ηρωίδα την Ελευθερία Φωτεινάκου, η συγγραφέας άλλοτε με ευαισθησία και άλλοτε με πικρό χιούμορ και σαρκασμό, θίγει με λεπτό τρόπο θέματα που παραμένουν πάντοτε επίκαιρα. Η διαπαιδαγώγηση των παιδιών όπως ήδη είπα πιο πάνω από την οικογένεια αλλά και από ένα άλλο εξίσου σημαντικό κομμάτι της ζωής του κάθε παιδιού. Το σχολείο και το εκπαιδευτικό σύστημα γενικότερα.

Και οι δυο κοινωνικοί θεσμοί, οικογένεια και σχολείο φέρουν ολοκληρωτικά την ευθύνη για τους χαρακτήρες των παιδιών που μαθαίνουν από μικρά να γίνονται ενοχικά να φοβούνται να εκφράσουν την γνώμη τους, ειδικά αν αυτή είναι διαφορετική από το κατεστημένο. Αυτό που μας προτρέπει να καταλάβουμε είναι  ότι ως οντότητες πρέπει να καλλιεργούμε την αυτεπίγνωση μέσα πάντα από την  εκπαίδευση και τις αρχές της οικογένειας ώστε να μάθουμε να είμαστε καλά με το εαυτό μας και τους γύρω μας, και όχι κάτι που οι άλλοι θέλουν για εμάς. Κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστή  προσωπικότητα και όχι αντίγραφο του γονέα ή του δασκάλου, καθηγητή κάθε τέλος πάντων ανθρώπου που θέλει να ασκεί πάνω μας εξουσία και να βάζει ένα λιθαράκι σε αυτό που αργότερα θα μας καταπιέζει. Ναι θα μου πείτε, δεν είναι αυτή η στάνταρ εξέλιξη. Φυσικά και θα συμφωνήσω.Θα σας πω όμως πάλι ότι όλοι οι άνθρωποι δεν είμαστε το ίδιο δυνατοί. Ένα μικρό παραθυράκι και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή θα γίνει «φίλη μας».

Με αφηγηματική περιγραφική ικανότητα, η συγγραφέας παρουσιάζει έντεχνα την ιστορία της, σκιαγραφεί τους χαρακτήρες και προχωρά στο βάθος  των γεγονότων και στο τι τα προκαλεί, δημιουργώντας με το τρόπο αυτό ένα ο λογοτεχνικό αριστούργημα. Το μυθιστόρημά της έχει στιγμές που καθηλώνουν, με την ένταση και το βάθος των του προβλήματος που καθιστά δέσμιο έναν άνθρωπο από τη παιδική ηλικία μέχρι την ενηλικίωση. Με το τρόπο που διαιωνίζεται μια κατάσταση γιατί πολύ απλά εθελοτυφλούμε μπροστά στο πρόβλημα, κρύβοντας απλώς κάτω από το χαλάκι. Σε καθηλώνει με το θέμα του και με τις αντιθέσεις των χαρακτήρων που ξεδιπλώνονται μέσα από τις σελίδες.

Ο τρόπος γραφής της της Ελευθερίας Χαλόφτη  είναι ξεχωριστός. Μας διατηρεί μέσα στο  μυθιστόρημα χωρίς να χάνουμε στιγμή το ενδιαφέρον μας ως αναγνώστες για την υπόθεση και την εξέλιξη της. Ένα μυθιστόρημα αληθινό. Ρεαλιστικό όσο δεν γίνεται. Και καλό θα ήταν ο καθένας από εμάς να σκεφτεί και να αναλογιστεί όλα αυτά τα ερωτήματα που θέτει η συγγραφέας, διότι μέσα από από τις απαντήσεις που θα δώσουμε θα καταλάβουμε ότι κάποια πράγματα χαράζουν πορείες ζωών. Καλό είναι λοιπόν να είμαστε προσεκτικοί σε όλα.

Τελειώνοντας, άφησα για το τέλος το πιο ελπιδοφόρο μήνυμα της συγγραφέως που με μαεστρία μας περνάει μέσα από το λογοτεχνικό της αριστούργημα. Η Ελευθερία είναι πολεμίστρια. Και δεν το λέω αυτό επειδή κατάφερε να μπορεί να διαχειρίζεται το πρόβλημα της μέχρι να το ξεπεράσει εντελώς, αλλά γιατί δεν παρέδωσε τα όπλα. Και ενώ επί χρόνια εκείνο τη νικούσε και την έριχνε κάτω ανήμπορη να αντιδράσει, βρήκε τη δύναμη να παλέψει εκ νέου μαζί του με σθένος. Χωρίς υποτίμηση του «εχθρού». Πρόσωπο με πρόσωπο.

Ένα δυνατό βιβλίο, με απλή αλλά κοφτερή  γλώσσα. Η συγγραφέας δεν χρησιμοποιεί εκφράσεις και λέξεις γεμάτες στόμφο απλά και μόνο για να δημιουργήσει εντυπώσεις. Δεν ωραιοποιεί τις καταστάσεις. Λέει την ωμή αλήθεια, βάζοντας μας ως αναγνώστες στη θέση της ηρωίδας. Νιώθουμε το φόβο, την οργή της την άρνηση της στην αρχή και στη πορεία την ηρεμία και την ελπίδα της. Όλα τα συναισθήματα της.

Εγώ προσωπικά εντυπωσιάστηκα και ταρακουνήθηκα.ότι και να πω θα είναι λίγο. Θα κλείσω λέγοντας μόνο αυτό: «Όσοι δεν ξέρουν μαθαίνουν και όσοι γνωρίζουν, καταφέρνουν να ελπίζουν εκ νέου και να παίρνουν δύναμη να συνεχίσουν τη πάλη. Είναι πολλοί σε αυτό το πόλεμο και σίγουρα στο τέλος θα βγουν νικητές».

Ευχαριστώ τη συγγραφέα!!


Το βιβλίο της Ελευθερίας Χαλόφτη «Προς την ελευθερία» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s