Μορφωμένη-Tara Westover (review)

Είχα εκπαιδευτεί στους ρυθμούς του βουνού, ρυθμούς στους οποίου η αλλαγή δεν ήταν ποτέ ουσιαστική, μόνο κυκλική. Ο ίδιος ήλιος εμφανιζόταν κάθε πρωί, σάρωνε τη κοιλάδα και έδινε πίσω από την κορυφή. Το χιόνι που έπεφτε το χειμώνα, έλιωνε πάντα την άνοιξη.Οι ζωές μας ήταν ένας κύκλος των εποχών-κύκλοι αέναων αλλαγών που όταν ολοκληρώνονταν σήμαινε πως τίποτα απολύτως δεν είχε αλλάξει. Πίστευα πως η οικογένεια μου αποτελούσε μέρος αυτού του αθάνατου μοτίβου, πως ήμασταν, κατά μια έννοια, αιώνιοι. Όμως η αιωνιότητα ανήκε μόνο στο βουνό.

Όταν κάποιος ακούει για βιβλίο – αυτοβιογραφία ή τουλάχιστον εγώ προσωπικά, είμαι πολύ επιφυλακτική  ως προς το τι πραγματικά θα διαβάσω και αν θα μου αρέσει. Πιστεύω ότι είναι λίγο δίκοπο μαχαίρι, διότι υπάρχει και η πιθανότητα να είναι δεν θα πω βαρετό ανάγνωσμα, αλλά κάτι  πέρα από αυτό που θα λέγαμε συναρπαστικό βιβλίο. Και όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση, διαψεύστηκα και μάλιστα πανηγυρικά.

Η Westover, γεννημένη στα βουνά του Αϊντάχο, μεγάλωσε κοντά στη φύση υπακούοντας στους νόμους που θέσπισε ο φονταμενταλιστής Μορμόνος πατέρας της, πεπεισμένος ότι έρχεται το Τέλος του Κόσμου. Η Τάρα και τ’ αδέρφια της δεν πηγαίνουν στο σχολείο, ούτε στο γιατρό όταν αρρωσταίνουν δουλεύουν με τον πατέρα τους στη μάντρα με τα σιδερικά ή σε οτιδήποτε άλλο κάνει, ενώ η μητέρα τους είναι πρακτική θεραπεύτρια και η μοναδική μαία της περιοχής.

Η Τάρα έχει ένα ταλέντο, το τραγούδι, αλλά και μια εμμονή, τη γνώση. Μπαίνει για πρώτη φορά σε σχολική τάξη στα δεκαεφτά της χρόνια: δεν γνωρίζει ότι έγιναν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, ούτε όμως και την ακριβή ημερομηνία της γέννησής της και σύντομα ανακαλύπτει πως η μόρφωση είναι ο μόνος τρόπος για να ξεφύγει από το σπίτι της. Ξεκινάει από το μηδέν, συγκεντρώνει τις απαραίτητες δυνάμεις και προετοιμάζεται για τις εισαγωγικές εξετάσεις στο πανεπιστήμιο  Μπράιαμ Γιανγκ, εν συνεχεία διασχίζει ωκεανούς και ηπείρους και αποφοιτά από το Κέμπριτζ. Στην πορεία της αυτή δοκιμάζονται, ξανά και ξανά, οι δεσμοί που τη συνδέουν με όλη την οικογένειά της.

Ένα βιβλίο πέρα για πέρα αληθινό το οποίο σε σοκάρει με τις αλήθειες που περιγράφει ως καθημερινότητα της συγγραφέως. Μιας ύπαρξης που δεν κατάλαβε παιδική ηλικία,όχι τουλάχιστον με την έννοια που έχουμε συνηθίσει. Η Τάρα μεγαλώνει μέσα σε μια οικογένεια της σύγχρονης Αμερικής η οποία θα μπορούσε να είναι η τυπική αμερικανική οικογένεια της επαρχίας. Όμως δεν είναι. Οι γονείς της δεν έχουν ίχνος πνευματικής ή ψυχικής μόρφωσης. Είναι τόσο πιστοί στα πιστεύω τους που δεν έχουν ούτε δυνατότητα κρίσης ούτε δυνατότητα ή θέληση θα πω καλύτερα για σωστές επιλογές, ούτε καν αν αυτές οι επιλογές επηρεάζουν τα παιδιά τους.

Ο Θεός δεν ανεχόταν την απιστία, είπε ο μπαμπάς. Γι’ αυτό οι οι μισητοί αμαρτωλοί ήταν αυτοί που δεν μπορούσαν να πάρουν μια απόφαση, που χρησιμοποιούσαν  βότανα και φάρμακα, που έρχονταν στη μητέρα τη Τετάρτη και πήγαιναν στο γιατρό τους τη Παρασκευή-ή όπως το έθεσε ο μπαμπάς,<<Αυτοί που τη μια μέρα λατρεύουν το Θεό στην εκκλησία και την επόμενη κάνουν θυσία στο σατανά>>.

Δύο κόσμοι συγκρούονται. Ο παράλογος και συντηρητικός κόσμος των γονιών της όπου όλοι είναι υποχρεωμένοι να ακολουθούν τις εντολές του πατέρα και σε δεύτερο χρόνο  της μητέρας και ο κόσμος του εκσυγχρονισμού και της μόρφωσης που ανοίγει τους ορίζοντες και σε κάνει να πηγαίνεις πάντα ένα βήμα παρακάτω. Η σύγκρουση είναι μεγάλη και δύσκολη.

Μέσα από της ζωή της Τάρα βλέπουμε καθαρά τον θεσμό της οικογένειας, τις οικογενειακές σχέσεις και πως αυτές λειτουργούν θετικά ή αρνητικά στην ιδιοσυγκρασία και στη διαμόρφωση των χαρακτήρων των παιδιών. Για την οικογενειακή βία – σωματική, χωρίς αυτή πάντα να προέρχεται από τους γονείς, όχι τουλάχιστον σε άμεσο επίπεδο, διότι η βία που ασκείται από τους γονείς στο συγκεκριμένο βιβλίο, είναι ψυχική  αλλά και για τη σωματική βία ανάμεσα στα αδέρφια με τη κάλυψη των γονιών, αφήνοντας να περάσει στο υποσυνείδητο των παιδιών, ότι αυτό είναι το φυσιολογικό. Για τις συγκρούσεις που υπάρχουν σε γενικότερο επίπεδο, για τη διεκδίκηση των θέλω, για τα συναισθήματα που δημιουργούνται είτε αυτά είναι απογοήτευση όταν δεν υπήρξες αρκετός για να πάρεις αυτό που θέλεις είτε χαρά και αισιοδοξία όταν κατάφερες να πετύχεις κάποιο στόχο σου.

Ανεχόμουν καλύτερα κάθε μορφή σκληρότητας παρά την ευγένεια. Τα επαινετικά λόγια ήταν δηλητήριο για μένα, με έπνιγαν. Ήθελα να μου βάλει τις φωνές ο καθηγητής, το ήθελα τόσο βαθιά, που ένιωσα να ζαλίζομαι από τη στέρηση. Έπρεπε να εκφραστεί η ασχήμια που είχα μέσα μου. Αν δεν εκφραζόταν με τη φωνή του, τότε θα χρειαζόταν να την εκφράσω με τη δική μου.

Βλέπουμε επίσης το πως λειτουργεί το ανθρώπινο μυαλό, αμυνόμενο στις δυσκολίες της ζωής. Όλα όσα καλείσαι να θυμηθείς, έχουν γίνει έτσι όπως τα αφηγείσαι ή έχουν φιλτραριστεί από τον αμυντικό μηχανισμό του μυαλού σου, προκειμένου να »γιατρέψουν» κάποιες πληγές; Η δύναμη του ανθρώπινου μυαλού είναι τεράστια και αυτό θα το δείτε ξεκάθαρα στην αυτοβιογραφία αυτή.

Η συγγραφέας χρησιμοποιεί την αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο δίνοντας μια αμεσότητα που χαρακτηρίζει όλο το βιβλίο.  Μια αυτοβιογραφία γραμμένη σε απλή γλώσσα χωρίς υπερβολές στο λόγο, χωρίς εκπλήξεις, η οποία από τη μια πλευρά σου δημιουργεί πίκρα και πόνο για όλα αυτά που συμβαίνουν κατά καιρούς σε διάφορες οικογένειες και στα μέλη της και από την άλλη ελπίδα και αισιοδοξία για όλα αυτά στην αποφασιστικότητα του ανθρώπου.

Σου δημιουργεί πολλά ερωτήματα τα οποία ως νοήμων άνθρωπος καλείσαι να απαντήσεις και θέλεις να το κάνεις για να είσαι σίγουρος ότι δεν ανήκεις σε καμία περίπτωση σε αυτό το είδος των γονιών, σε αυτό το είδος των ανθρώπων που δεν δίνουν αλλά μόνο παίρνουν και αυτό με έναν αρρωστημένο τρόπο.

Ένα βιβλίο, ωδή στην αποφασιστικότητα και στην αισιοδοξία. Ένα βιβλίο που εμπνέει και σε καλεί να σηκωθείς και να αλλάξεις το πεπρωμένο σου…

Θετική ελευθερία είναι η αυτοκυριαρχία-η κυριαρχία του εαυτού, από τον εαυτό. Το να έχει κανείς θετική ελευθερία, σημαίνει να παίρνει τον έλεγχο του μυαλού του, να απελευθερώνεται από παράλογους φόβους και πεποιθήσεις, από εθισμούς, προκαταλήψεις και όλες τις άλλες μορφές αυτοαναγκασμού.


Το βιβλίο της Tara Westover «Μορφωμένη» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s